Powołanie do życia w małżeństwie i rodzinie jest naturalnym powołaniem człowieka. Bóg Stwórca obdarzył nim Adama i Ewę. Stworzył ich, aby przeżywając w sobie żywy obraz i podobieństwo Boga, byli dla siebie pomocą, rozmnażali się i czynili ziemię poddaną sobie. Są trzy zasadnicze cele sakramentalnego małżeństwa: świętość, miłość i płodność. Każde z nich jest ważne.

Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes Soboru Watykańskiego II mówi o świętości małżeństwa i rodziny: „Mężczyzna i kobieta, którzy przez przymierze małżeńskie «już nie są dwoje, lecz jedno ciało», przez najściślejsze zespolenie osób i działań świadczą sobie wzajemnie pomoc i posługę i doświadczają sensu swej jedności oraz zdobywają ją w coraz pełniejszym sensie. To głębokie zjednoczenie, będące wzajemnym oddaniem się sobie dwóch osób, jak również dobro dzieci, wymaga pełnej wierności małżonków i dąży do nierozerwalnej jedności ich współżycia. Chrystus Pan szczodrze ubłogosławił tę wielokształtną miłość, która powstała z Bożego źródła miłości i została ustanowiona na obraz Jego jedności z Kościołem. Jak bowiem niegdyś Bóg wyszedł naprzeciw swemu ludowi z przymierzem miłości i wierności, tak teraz Zbawca ludzi i Oblubieniec Kościoła wychodzi naprzeciw chrześcijańskim małżonkom przez sakrament małżeństwa. I pozostaje z nimi nadal po to, aby tak, jak On umiłował Kościół i wydał zań siebie samego, również małżonkowie przez obopólne oddanie się sobie miłowali się wzajemnie w trwałej wierności. Prawdziwa miłość małżeńska włącza się w miłość Bożą i kierowana jest oraz doznaje wzbogacenia przez odkupieńczą moc Chrystusa i zbawczą działalność Kościoła, aby skutecznie prowadzić małżonków do Boga oraz wspierać ich i otuchy im dodawać we wzniosłym zadaniu ojca i matki. Dlatego osobny sakrament umacnia i jakby konsekruje małżonków chrześcijańskich do obowiązków i godności ich stanu; wypełniając mocą tego sakramentu swoje zadania małżeńskie i rodzinne, przeniknięci duchem Chrystusa, który przepaja całe ich życie wiarą, nadzieją i miłością, zbliżają się małżonkowie do osiągnięcia własnej doskonałości i obopólnego uświęcenia, a tym samym do wspólnego uwielbienia Boga” (nr 48).

            Papież Paweł VI w encyklice Humanae Vitae z 1968 r. pisze, że „małżeństwo (…) nie jest wynikiem jakiegoś przypadku lub owocem ewolucji ślepych sił przyrody: Bóg-Stwórca ustanowił je mądrze i opatrznościowo w tym celu, aby urzeczywistniać w ludziach swój plan miłości. Dlatego małżonkowie poprzez wzajemne oddanie się sobie, im tylko właściwe i wyłączne, dążą do takiej wspólnoty osób, aby udoskonalać się w niej wzajemnie, współpracować równocześnie z Bogiem w wydawaniu na świat i wychowaniu nowych ludzi” (nr 8).

Oto Katechizm Kościoła Katolickiego (Poznań 1994):

„Z ważnego małżeństwa powstaje między małżonkami węzeł z natury swej wieczysty i wyłączny. W małżeństwie chrześcijańskim małżonkowie zostają ponadto przez specjalny sakrament wzmocnieni i jakby konsekrowani do obowiązków swego stanu i godności” (nr 1638).

„Zgoda, przez którą małżonkowie oddają się sobie i przyjmują wzajemnie, zostaje przypieczętowana przez samego Boga. Z ich przymierza powstaje z woli Bożej instytucja trwała także wobec społeczeństwa. Przymierze małżonków zostaje włączone w przymierze Boga z ludźmi: «Prawdziwa miłość małżeńska włącza się w miłość Bożą»” (nr 1639).

„Węzeł małżeński został więc ustanowiony przez samego Boga, tak że zawarte i dopełnione małżeństwo osób ochrzczonych nie może być nigdy rozwiązane. Węzeł wynikający z wolnego, ludzkiego aktu małżonków i z dopełnienia małżeństwa jest odtąd rzeczywistością nieodwołalną i daje początek przymierzu zagwarantowanemu wiernością Boga. Kościół nie ma takiej władzy, by wypowiadać się przeciw postanowieniu mądrości Bożej” (nr 1640).

„«Małżonkowie chrześcijańscy… we właściwym sobie stanie i porządku życia mają własny dar wśród Ludu Bożego». Właściwa łaska sakramentu małżeństwa jest przeznaczona dla udoskonalenia miłości małżonków i dla umocnienia ich nierozerwalnej jedności. Przez tę łaskę «podtrzymują się wzajemnie… z pomocą wiernej miłości, a przyjmowanemu z miłości do Boga potomstwu wpajają chrześcijańskie nauki i ewangeliczne cnoty»” (nr 1641).

            „Źródłem tej łaski jest Chrystus. «Jak bowiem niegdyś Bóg wyszedł naprzeciw swojemu ludowi z przymierzem miłości i wierności, tak teraz Zbawca ludzi i Oblubieniec Kościoła wychodzi naprzeciw chrześcijańskim małżonkom przez sakrament małżeństwa». Pozostaje z nimi, daje im moc pójścia za Nim i wzięcia na siebie swojego krzyża, podnoszenia się po upadkach, przebaczania sobie wzajemnie, wzajemnego noszenia swoich ciężarów. Pomaga im, by byli sobie wzajemnie poddani w bojaźni Chrystusowej (Ef 5,21) i miłowali się miłością nadprzyrodzoną, delikatną i płodną. W radościach ich miłości i życia rodzinnego daje im już tutaj przedsmak uczty Godów Baranka. (nr 1642).

            „Małżonkowie, którym Bóg nie dał potomstwa, mogą mimo to prowadzić głębokie życie małżeńskie z ludzkiego i chrześcijańskiego punktu widzenia. Ich małżeństwo może wyrażać się owocnie przez miłość, otwartość na innych i ofiarę” (nr 1654).

Małżeństwo i rodzina stanowiły szczególną troskę Świętego Papieża Jana Pawła II. Jeszcze jako bp Karol Wojtyła napisał książkę „Miłość i odpowiedzialność”, a później już jako Papież, wielokrotnie pisał i mówił o sakramentalnym małżeństwie (np. cykl katechez „Mężczyzną i niewiastą stworzył ich”, wygłoszonych podczas audiencji środowych w latach 1979–1984). Wprowadzony został Międzynarodowy Kongres Rodziny. Nic dziwnego, że już za jego pontyfikatu powstały Instytuty Rodziny w różnych krajach. Małżeństwo jest z natury swojej fundamentem życia rodzinnego i społecznego, a jako kościół domowy stanowi naturalne miejsce rozwoju i uświęcenia małżonków i dzieci.

            W adhortacji Familiaris consortio Jan Paweł II pisze o objawieniu chrześcijańskim, które „zna dwa sposoby urzeczywistnienia powołania osoby ludzkiej – w jej jedności wewnętrznej – do miłości: małżeństwo i dziewictwo. Zarówno jedno, jak i drugie, w formie im właściwej są konkretnym wypełnieniem najgłębszej prawdy o człowieku, o jego istnieniu «na obraz Boży». W następstwie tego płciowość, poprzez którą mężczyzna i kobieta oddają się sobie wzajemnie we właściwych i wyłącznych aktach małżeńskich, nie jest bynajmniej zjawiskiem czysto biologicznym, lecz dotyczy samej wewnętrznej istoty osoby ludzkiej jako takiej. Urzeczywistnia się ona w sposób prawdziwie ludzki tylko wtedy, gdy stanowi integralną część miłości, którą mężczyzna i kobieta wiążą ze sobą aż do śmierci. Całkowity dar z ciała byłby zakłamaniem, jeśliby nie był znakiem i owocem pełnego oddania osobowego, w którym jest obecna cała osoba, również w swym wymiarze doczesnym. Jeżeli człowiek zastrzega coś dla siebie lub rezerwuje sobie możliwość zmiany decyzji w przyszłości, już przez to samo nie oddaje się całkowicie. Ta całkowitość, jakiej wymaga miłość małżeńska, odpowiada również wymogom odpowiedzialnego rodzicielstwa, które będąc w rzeczywistości nastawione na zrodzenie istoty ludzkiej, przewyższa swą naturą porządek czysto biologiczny i nabiera pełniej wartości osobowych, a dla jej harmonijnego wzrostu konieczny jest trwały i zgodny wkład rodziców. Jedynym «miejscem» umożliwiającym takie oddanie w całej swej prawdzie jest małżeństwo, czyli przymierze miłości małżeńskiej lub świadomy i wolny wybór, poprzez który mężczyzna i kobieta przyjmują wewnętrzną wspólnotę życia i miłości, zamierzoną przez samego Boga, która jedynie w tym świecie objawia swoje prawdziwe znaczenie. Instytucja małżeństwa nie jest wynikiem jakiejś niesłusznej ingerencji społeczeństwa czy władzy, ani zewnętrznym narzuceniem jakiejś formy, ale stanowi wewnętrzny wymóg przymierza miłości małżeńskiej, które potwierdza się publicznie jako jedyne i wyłączne, dla dochowania w ten sposób pełnej wierności wobec zamysłu Boga Stwórcy. Wierność ta, daleka od krępowania wolności osoby, zabezpiecza ją od wszelkiego subiektywizmu i relatywizmu i daje uczestnictwo w stwórczej Mądrości” (nr 11).

            „Powszechne powołanie do świętości jest skierowane również do małżonków i rodziców chrześcijańskich: określone w sprawowanym sakramencie zostaje przełożone na konkretny język rzeczywistości życia małżeńskiego i rodzinnego. Stąd rodzi się łaska i wymóg autentycznej i głębokiej duchowości małżeńskiej i rodzinnej, która będzie czerpała z motywów stworzenia, przymierza, Krzyża, zmartwychwstania i znaku, nad którymi niejednokrotnie zastanawiał się Synod. Małżeństwo chrześcijańskie, jak wszystkie sakramenty, których celem jest uświęcenie człowieka, budowanie mistycznego Ciała Chrystusa, a wreszcie oddawanie czci Bogu», samo w sobie jest aktem liturgicznego uwielbienia Boga w Jezusie Chrystusie i w Kościele: sprawując ten sakrament, małżonkowie chrześcijańscy wyznają Bogu swoją wdzięczność za udzielony im wzniosły dar, którym jest to, że w swym życiu małżeńskim i rodzinnym mogą przeżywać miłość samego Boga do ludzi i miłość Pana Jezusa do Kościoła, Jego oblubienicy. Jak z sakramentu wypływa dar i zobowiązanie małżonków, ażeby co dzień żyli otrzymanym uświęceniem, tak też z tego sakramentu pochodzą łaska i moralny obowiązek przemiany całego ich życia w nieustanną «ofiarę duchową» (nr 56).

            Sakramentu małżeństwa udzielają sobie sami małżonkowie (kapłan jest kanonicznym, urzędowym świadkiem Kościoła), gdy składają uroczyste przyrzeczenia miłości i wierności małżeńskiej na całe życie. Stąd też, zgodnie z prawem Kościoła katolickiego, ważne sakramentalne małżeństwo może zaistnieć także, gdy z powodu jakiejś nadzwyczajnej sytuacji nie ma możliwości obecności kapłana jako urzędowego świadka, a narzeczeni w obecności innych świadków przed Bogiem przyrzekają sobie wzajemnie żyć do śmierci jak małżonkowie.

Oto takie dziwne wydarzenie miało miejsce na wschodzie Polski, a znalazło swój finał w Sterling Heights (Michigan). W czasie wojny dwoje młodych przyrzekło sobie być mężem i żoną wobec ludzi i przed Bogiem, ale bez kapłana ze względu na nadzwyczajne warunki wojenne. On wstąpił do armii generała Andersa, aby walczyć o wolność Polski. Ona i mama zostały wywiezione na Syberię. On przeżył wojnę i osiedlił się w USA. Szukał jej przez Czerwony Krzyż, ale bezskutecznie. Potem wstąpił w związek małżeński z Portugalką, z którą miał dwóch synów, ale po jakimś czasie rozwiedli się. Pozostał sam. Ona, gdy wraz z mamą przyjechała jako repatriantka do Polski, od razu zaczęła go szukać i znalazła w USA. Pomogły jej władze kombatantów w Londynie. Wysłała mu list, a on zaprosił ją do siebie. Po przyjeździe ona z całą stanowczością twierdziła, że ich ślub był ważny, a ten „drugi” jego ślub w kościele był nieważny. Sąd biskupi archidiecezji Detroit orzekł, że ona miała rację. W czasie Mszy św. ks. W. Gowin TChr wyjaśnił zebranym znajomym i przyjaciołom okoliczności. Teraz po raz pierwszy po ponad trzydziestu latach odnowili przyrzeczenia małżeńskie przed kapłanem katolickim i otrzymali pierwsze błogosławieństwo dla… sakramentalnych małżonków. Niedługo jednak cieszyli się wspólnym życiem. On zachorował na raka. Wyjechali na Florydę (lepszy klimat) i tam zmarł. Miłość małżeńska pozwoliła im przetrwać straszliwą gehennę wojenną i zesłanie na katorgę na Syberii, aby wreszcie razem stanąć przed ołtarzem daleko od swoich stron ojczystych!

O, jakże przedziwny jest Bóg w swoich darach dla tych, którzy – mimo doświadczenia – wiernie trwają w małżeńskiej miłości.

To bardzo egzystencjalne pytanie zadawało i nadal zadaje wielu naukowcom i ludziom problem w znalezieniu dokładnej odpowiedzi. Liberalna propaganda opiera się na teoriach wymyślonych przez niektórych „naukowców”, którzy głoszą tendencyjne teorie o zwierzęcości człowieka z racji jego biologicznego pochodzenia. W tych teoriach nie ma miejsca na logiczną uczciwość wobec Stwórcy i człowieka. One eliminują Boga oraz podważają naturalną godność i prawa człowieka, a ich teorie mają jeden cel: każdym dostępnym sposobem zdesakralizować – to znaczy – zlaicyzować człowieka przez odłączenie go od Boga Stwórcy i sprowadzenie do poziomu zwierzęcia, nawet najbardziej rozwiniętego „małpoluda” lub zlepku komórek przed narodzeniem. Wtedy takim człowiekiem można łatwo manipulować i usprawiedliwiać jego zachowania (nawet dewiacyjne), a prawnie zapewnić mu bezkarność i ochronę nawet w niszczeniu innych ludzi przez aborcję, badania laboratoryjne – dla „przyszłego zdrowia i leczenia chorób” lub eutanazję! W świeckiej kulturze, która usuwa Boga z życia społecznego, człowiek staje się najwyższą normą sam dla siebie, ale niekoniecznie dla innych. Takie systemy w historii zawsze obracały się przeciwko człowiekowi. Szczególnie XX wiek ma przykłady, a dzisiaj jest gorzej. Liberalne rządy w krajach uchwalają liberalne prawa, łącznie z prawem do zabijania niewygodnego człowieka (nawet najbardziej niewinnego i bezbronnego, jakim jest embrion, płód, czy kosztownego w utrzymaniu przez społeczeństwo – przez eutanazję ciężko lub nieuleczalnie chorego czy starego), jako normalną i obowiązującą praktykę por. Holandię. Francję itp. kraje. Jakie to tragiczne: prawnie chronione życie ludzkie może być zgodnie z prawem, bez żadnej odpowiedzialności karnej zniszczone! Te liberalne i politycznie poprawne prawa wybiórczo traktują życie ludzi i chronią interesy oraz ich twórców czy polityków. Obserwując te tragicznie dewiacyjne prawa trzeba zapytać: komu aż tak zależy na niszczeniu człowieka i jego godności? Gdzie jest logika i uczciwość polityków i prawników, a dlaczego wyborcy na nich głosują? Czym się kierują ci, którzy ustanawiają takie prawa i zmuszają innych do ich zachowywania wbrew prawu naturalnemu i sumieniu zdrowo myślących ludzi (np. lekarzy i pielęgniarek czy pracowników w laboratoriach medycznych)? Jedno jest pewne: wszyscy niszczący różnymi metodami człowieka na pewno odpowiedzą przed Bogiem Stwórcą i sprawiedliwym Sędzią za walkę z Nim i Jego najpiękniejszym dziełem stwórczym jakim jest człowiek. Bez względu na to, jakie teorie jeszcze będą głoszone, jedno jest oczywiste: człowiek to osoba, która dynamicznie realizuje swoje życie wegetatywne (podobne do życia roślin), zmysłowe (podobne do życia zwierząt) i duchowe (intelektualne i religijne) – dla nawiązania personalnego kontaktu z Bogiem i ludźmi. Człowiek to jedyna istota na ziemi, która łączy w sobie wszystkie te „rodzaje życia” i realizuje się poznając w swoim wnętrzu siebie, ludzi, Boga i otaczający go świat.

Człowiek jest przedmiotem różnego rodzaju badań – medycznych (ciało i zmysły), psychologicznych i psychiatrycznych (myślenie i chcenie, intelekt i wola), historycznych (osiągnięcia indywidualne i społeczne), religijnych (zdolności duchowe), filozoficznych (istnienie, natura, sens świata i człowieka). Jako jedyna istota na ziemi jest on zdolny poznać siebie za pomocą zmysłów i umysłu, określić siebie jako osobę rozumną, wolną i miłującą, która siebie rozwija przez poznanie i miłość w sposób wolny – jako po prostu „KTOŚ”. Człowiek łączy w sobie świat materii i ducha. Dlatego nie można go ograniczyć i zamknąć tylko w świecie materii. Nie można również zamknąć go tylko w świecie ducha. Całościowe postrzeganie człowieka powinno objąć jego dwa światy – cielesny i duchowy. Człowiek to hańba i chwała wszechświata – „trzcina myśląca” (Pascal).

Człowiek, który uznaje swoją zależność od drugiego człowieka, powinien uznać również zależność od Boga Stwórcy, który ludzką duszę obdarzył „boskim DNA” i darami potrzebnymi do realizacji człowieczeństwa na obraz i podobieństwo Boże. Człowiek, mimo postępu wielu nauk, nadal pozostaje tajemnicą nawet dla siebie i potrzebuje Chrystusa do poznania sensu swojego życia.

Nauki empiryczne nie mogą do końca poznać i wytłumaczyć fenomen człowieka. Potrzebna jest teologia, spojrzenie „oczami” Boga. To Bóg objawił człowiekowi, że jest jego Stwórcą. To człowiek pod wpływem szatana – przez nieposłuszeństwo Bogu – chciał jak Bóg znać dobro i zło. Stracił nie tylko przyjaźń z Bogiem-Stwórcą, ale i pierwotną harmonię ciała i duszy, a w raju okazał się „nagim” i schował się przed Stwórcą, który przyszedł z nim rozmawiać! Jezus Chrystus przez swoją odkupieńczą śmierć na Krzyżu pojednał człowieka z Bogiem, a przez Chrzest uczynił go Dzieckiem Boga. Choć każdy człowiek po śmierci będzie w wieczności, to jednak będzie ona dla jednych szczęśliwa, a dla innych tragiczna. Co do tego Chrystus nie pozostawił żadnej wątpliwości w swojej Ewangelii.

Niektórzy bardzo wybiórczo przyjmują i interpretują naukę Jezusa. Jako „nauczyciele ludu” mając do dyspozycji środki masowego przekazu, „mącą” ludziom w głowie kształtując po swojemu i zawężając obiektywną wizję rzeczywistości. To fałszywi „nauczyciele i prorocy swojej nowiny”! Człowiek, aby osiągnąć cel zaplanowany przez Boga, musi z Nim współpracować na ziemi aż do śmierci, aby w zmartwychwstaniu odzyskać w nagrodę harmonię i wieczne szczęście.

Wychowanie człowieka powinno uwzględniać Boga Stwórcę i godność osoby ludzkiej, powinno też angażować jego umysł i wolę, aby poznał mądrość i wolność, wzrastał w prawdzie i czynił dobro, a odrzucał fałsz i zło. Takie wychowanie będzie prowadzić do pełnego rozwoju i integracji osoby ludzkiej.

człowiek jako osoba posiada duszę i ciało.

Człowiek posiada intelekt teoretyczny, którym ujmuje zasady rzeczy, zdobywa wiedzę i mądrość (wierność prawdzie i dobru) i intelekt praktyczny, który ujawnia się w roztropności (osądzaniu) i postępowaniu ukierunkowanemu na dobro (w moralności). Człowiek swoją dobrą wolą dąży do dobra stworzeń zgodnego z naturą w oparciu o poznane zasady, wiedzę i mądrość. Ciało człowieka posiada zmysły zewnętrzne i wewnętrzne, które służą duszy (zwłaszcza przez intelekt i wolę) w pełniejszym poznaniu i podjęciu właściwej decyzji. Moralność człowieka, oparta na Objawieniu i nauce Kościoła katolickiego, to mądrość skierowana na prawdę i dobro, więź między osobami i sumienie (zdolność stwierdzeń intelektu i działań woli w odniesieniu do dobra i zła). Człowiek ma uczucia (między innymi pożądliwe i gniewliwe) powiązane z emocjami, przejawiające się w pragnieniu rozpoznawanego dobra lub zła. Człowiek może kontrolować swoje zmysły poprzez wyobraźnię, która jest pod wpływem konkretnego osądu.

Cel doczesny człowieka obejmuje wszystkie dziedziny jego życia: jego intelekt i uczucia, jego zdrowie fizyczne i psychiczne, jego religię i pracę, jego odpoczynek i rozrywkę itd. I choć ten cel wymaga czasu i bardzo absorbuje, to nie tylko widoczny i wymierny sukces jest miarą człowieka. Porażki są również częścią jego rozwoju. Lekcje ludzkiej słabości powinny pomagać człowiekowi w zdobywaniu pokory (prawdy o sobie). Św. Paweł, Apostoł Narodów, chlubił się swoją słabością. Uważał, że Chrystus swoją łaską czyni go silniejszym. Człowiek musi uwolnić się od siebie, aby pozwolić Bogu i drugiemu człowiekowi w sobie „zamieszkać”. Im bardziej w człowieku żyje Bóg i drugi człowiek, tym łatwiej jest mu osiągnąć jego cel ostateczny: wieczną radość w Domu Ojca. Śmierć, choć jest pełna bólu i cierpienia, jest tylko fizyczną przegraną człowieka i skutkiem grzechu W zmartwychwstaniu w Chrystusie odniesie on zwycięstwo pełne triumfu Bożego ducha. Będzie to też zwycięstwo Boga w człowieku. Człowiek całkiem „opróżniony z ziemskich wad i niedoskonałości” zostanie napełniony chwałą samego Boga. I dlatego każdy ziemski cel człowieka powinien służyć jego celowi ostatecznemu.

Cel ostateczny obejmuje całe życie człowieka: nie tylko od poczęcia do śmierci, ale jeszcze bardziej po niej. Człowiek powinien zawsze pamiętać, że jego celem ostatecznym jest życie z Bogiem w wiecznej miłości w niebie. Takie życie może zapewnić tylko Bóg, który jest Miłością. Dobrze byłoby, gdybyśmy zapamiętali to powiedzenie łacińskie: „Cokolwiek czynisz, czyń roztropnie i patrz na koniec”. Końcem człowieka nie jest śmierć, ale dalsze – wieczne – życie, bo inaczej ludzka egzystencja nie miałaby sensu. Bóg stworzył człowieka do życia wiecznego z Nim, a nie tylko do „borykania się” na tym „łez padole” pełnym trudów i cierpienia. Śmierć będzie dla człowieka wyzwoleniem – przejściem do wiecznego zjednoczenia z Bogiem i dlatego nie powinien obawiać się śmierci, jeśli żyje z Bogiem na codzień, lecz oczekiwać jej z radością, bo idzie do Boga.

                  – okres przed narodzeniem to czas najbardziej dynamicznego rozwoju w matczynym łonie na etapie błogosławionej ciąży, zatroskania o zdrowie matki i dziecka, czas modlitwy za dziecko i modlitwy matki z dzieckiem w łonie (szczególnie od czasu pierwszych znaków życia dziecka, które już w łonie odbiera reakcje matki);

– okres niemowlęcy i przedszkolny to bardzo ważny etap budowania w głównych zarysach przyszłych postaw człowieka(od urodzeniado 5 lat), to okres w życiu dziecka wymagający w sposób szczególny obecności matki, aby będąc z nim w domu w każdej chwili jego życia zapewniała mu poczucie miłości i bezpieczeństwa;

– okres szkolny (od 5 lat do okresu dojrzewania) to czas rozwoju w domu i szkole, przejmowania wzorców od dorosłych, to bycie pod wpływem rodziców i nauczycieli, to okres katechizacji i początek życia sakramentalnego, to czas na zabawę dziewczynek z lalkami i z małymi dziećmi (pierwsze oznaki macierzyństwa), to okazywanie naturalnej czułości przez małe dzieci, to skromność w ubiorze, to początkowa świadomość dziecka o funkcjach rozrodczych, to uczenie dzieci bycia ostrożnymi z obcymi (aby uchronić je przed gwałtami), to okres wymagania karności szczególnie od chłopców;

– okres dojrzewania to pierwszy etap młodości, etap budzenia się uczuć miłości i naturalnego popędu seksualnego, to nawiązywanie lub unikanie kontaktów osobowych, to odkrywanie radości życia, to okres nieufności wobec obcych, to pierwsze doświadczenia porażek, to okres wrażliwości rodziców na rozwój fizyczny i psychiczny swoich dzieci, to czas na pierwsze pouczenia dzieci o płciowości przez rodziców z szacunkiem i wrażliwością jako pomoc w zaakceptowaniu przez nich swojej płciowości i czystości oraz skromności (córkom można mówić o cyklach płodności i ich znaczeniu, a synom o ich rozwoju psychicznym i emocjonalnym), to czas pouczenia o potrzebie kierowania się sumieniem według planu Boga. Można by powiedzieć za Owidiuszem, że sumienie to „bóg w nas” lub wewnętrzny głos Chrystusa, który wzywa do pójścia za Nim.

– okres młodości to czas planowania swojego życiai poszukiwania własnego powołania z pomocą rodziców (zarówno w jego odkrywaniu jak i realizacji), czas rozpoznawania w sobie darów Bożych (niezastąpiona rola rodziców i ich osobiste świadectwo, bo dzieci w tym czasie poszukują pozytywnych przykładów), to czas problemów z zachowaniem czystości (masturbacja, która może stać się nałogiem, u chłopców może prowadzić też do homoseksualizmu, a u dziewcząt do utraty dziewictwa i prób zachowań lesbijskich – co zostawia ból w pamięci i emocjach), to czas na rozmowy i wyjaśnienia przez rodziców, że próby „używania” seksu zniszczą zdolność do miłowania osoby płci odmiennej, poprowadzą do egoizmu seksualnego, a w przyszłości do odrzucenia bycia matką lub ojcem (egoizm we dwoje to początki postaw antykoncepcyjnych i aborcyjnych), to czas na otwarty i trudny, ale szczery dialog dzieci z rodzicami;

– okres dojrzałości to czas wyboru drogi życia (w małżeństwie czy celibacie, łącznie z życiem zakonnym czy kapłańskim) i podejmowania odpowiedzialnych decyzji, przy których ujawnia się szczególne zapotrzebowanie na towarzyszenie rodziców, ich dyspozycyjność, a czasem konkretnej formy pomocy.

– Formacja intelektualna

Bardzo dużo czasu i pieniędzy pochłonie kształcenie dzieci. Wiedza jednak to tylko intelektualna „część” człowieka. Formacja intelektualna – choć nie najważniejsza, jest konieczna, bo pomaga woli człowieka podejmować właściwe i odpowiedzialne decyzje. W tej formacji intelektualnej nie może zabraknąć formacji religijnej dziecka, która dostarcza potrzebnej motywacji w czynieniu dobra, a odrzucaniu zła. Człowiek w swoich decyzjach powinien konsultować się z Bogiem i kierować się jego zasadami oficjalnie (!) głoszonymi przez Kościół katolicki. Inaczej może posunąć się do wykorzystania wiedzy nawet przeciwko sobie, drugiemu człowiekowi i Bogu. Nie każde dziecko ma wybitne zdolności intelektualne. Rodzice powinni pomagać dzieciom mniej uzdolnionym, motywować je i chwalić za nawet najmniejsze sukcesy w nauce. Natomiast zdolnym nie powinni pozwalać na wzrastanie w pychę – „zadzieranie nosa”. Zdolności są darem. Trzeba oceniać wysiłek dziecka, a nie tylko rezultat. Tak powinno być w rodzinie, bo w świecie liczy się przede wszystkim sukces. I do życia w takim świecie trzeba przygotować swoje dzieci. Człowiek ma swoją wartość przede wszystkim przez to, że jest człowiekiem.

– Formacja duchowa

O wiele ważniejszą formacją człowieka jest formacja jego serca – duchowego wnętrza, zdolności miłowania. To w sercu zapadają istotne decyzje człowieka. Ta formacja ma wychowywać do miłości. Do tego potrzeba nie tylko wiedzy o zasadach moralnych, ale jeszcze bardziej osobistego przykładu starszych w rodzinie – począwszy od ojca i matki. Bez takiego przykładu nawet słuszne słowa o miłości będą brzmiały fałszywie. Mądre łacińskie przysłowie mówi: Słowa pouczają, a przykłady pociągają. Im więcej dzieci tym trudniej chować (bo większe wydatki), ale łatwiej wychować (szczególnie trzeba dobrze wychować najstarsze dziecko, które będzie przykładem dla młodszych w rodzinie)!W wychowaniu powinien być zachowany „balans umysłu i serca”. Narzeczeni i małżonkowie (na początku znajomości) powinni „zbalansować” swoje postawy, jeśli tego wcześniej nie dokonali.

powrót do “Tożsamość”